Evropska federacija novinara (EFJ), zajedno sa Balkan Free Media Initiative (BFMI) i organizacijom Article 19 Europe, uputila je pismo Evropskom odboru za medijske usluge (European Board for Media Services – Media Board). U pismu su ponovljene ozbiljne zabrinutosti u vezi s predloženom prodajom Adria News Networka (ANN) kompaniji Alpac Capital / European Future Media Investment, te je upućen formalni zahtjev za hitno regulatorno preispitivanje u skladu s važećim evropskim okvirima koji uređuju transparentnost medija, tržišnu konkurenciju i medijski pluralizam.
Novi dokazi ponovo otvaraju pitanja o mogućem uticaju ovakve koncentracije vlasništva na unutrašnje tržište i uređivačku nezavisnost, zbog čega bi mišljenje Evropskog odbora za medijske usluge bilo od posebnog značaja.
S obzirom na historiju netransparentnog finansiranja i regulatorne neusklađenosti kompanije Alpac Capital prilikom preuzimanja televizijskog kanala Euronews 2022. godine – koje je djelimično finansirano sredstvima povezanim s mađarskom državom i osobama bliskim vladi Viktora Orbána – puna transparentnost je od ključne važnosti.
Ukupan uticaj ove transakcije na medijski pluralizam, uređivačku nezavisnost, javno mnijenje i unutrašnje tržište ne može se adekvatno procijeniti bez potpunog otkrivanja stvarnog krajnjeg vlasništva i izvora finansiranja ponude sadržane u Pismu o obavezi ulaganja (Equity Commitment Letter).
Nakon preuzimanja Euronewsa provedene su značajne mjere smanjenja broja zaposlenih, usljed kojih je kompaniju napustilo više od polovine zaposlenih (175 od ukupno 370), uz istovremeno premještanje sjedišta iz Lyona u Belgiju. U kontekstu pojačanih političkih pritisaka u regiji, nedavna razrješenja – uključujući Katju Šerugu (direktoricu i glavnu urednicu N1 Slovenija) i Igora Božića (glavnog urednika informativnog programa N1 Srbija) – predstavljaju zabrinjavajući signal za medijske profesionalce, koji su više puta izrazili strah zbog mogućeg gubitka uređivačke nezavisnosti i neizvjesnosti u pogledu budućnosti svojih redakcija. Prema dostupnim informacijama, Pedro Vargas Santos David, vlasnik kompanije Alpac Capital, upisan je kao novi direktor kompanija povezanih s medijima N1, TV Nova, Nova.rs, Radar i Danas.
Osim toga, Alpac Capital već posjeduje Euronews, koji navodi da mjesečno doseže televizijsku publiku od 150 miliona gledalaca širom Evropske unije. Dodavanjem publike Adria News Networka na Zapadnom Balkanu nastala bi još veća prekogranična medijska operacija, čime bi kompanija stekla značajan potencijal da utiče na javno mnijenje širom unutrašnjeg tržišta i potencijalno ograniči pristup građana pluralističkim i nezavisnim informacijama.
Kako je najavljeno u našem ranijem saopštenju, prodaja Adria News Networka od strane United Groupa predstavljala je tek prvi korak u širem procesu prodaje medijskih sredstava. U julu je potvrđena i prodaja bugarske televizije Nova TV, za koju su tri različite kompanije – Newsmax, Gemcorp i Antenna Group – dostavile svoje ponude.
Evropska federacija novinara, u ime svojih članica iz regije, zajedno s organizacijama Article 19 Europe i Balkan Free Media Initiative, danas je u pismu pozvala Evropski odbor za medijske usluge, Evropsku komisiju i nadležna nacionalna regulatorna tijela da pažljivo prate razvoj događaja u okviru Adria News Networka, procijene njihov mogući uticaj na uređivačku nezavisnost i medijski pluralizam u skladu s Evropskim aktom o slobodi medija (European Media Freedom Act – EMFA), te osiguraju rigorozan regulatorni nadzor, potpunu transparentnost vlasništva i obavezujuće mehanizme zaštite slobode medija.
„Novinari nisu imovina koja se zajedno s kompanijom prenosi s jednog vlasnika na drugog, a redakcije ne smiju postati instrument političkih ili komercijalnih interesa. Pozivamo Evropski odbor za medijske usluge da provede hitno regulatorno preispitivanje kako bi se spriječile štetne posljedice medijske koncentracije. Ostajemo na raspolaganju ad hoc ekspertskoj grupi za pružanje svake potrebne pomoći. U pitanju su medijski pluralizam, uređivačka nezavisnost i radna prava zaposlenih u profesionalnim medijima“, izjavila je predsjednica EFJ-a Maja Sever.
Više informacija o ovom pitanju dostupno je u saopštenju Nezavisnog udruženja novinara Srbije (NUNS).
