Evropska federacija novinara (EFJ) pozdravila je postupak povrede prava koji je Evropska komisija pokrenula protiv Mađarske zbog kršenja Evropskog zakona o slobodi medija (EMFA) i Direktive o audiovizuelnim medijskim uslugama (AVMSD).
Pozvali su izvršnu vlast Evropske unije da isto učini i u slučaju Litvanije, nakon glasanja o odredbama koje ponovo politiziraju litvanski javni servis LRT, što predstavlja jasno kršenje EMFA-e.
– Evropska komisija mora djelovati protiv zemalja koje više ne poštuju osnovna načela slobode medija. Prema navodima Evropske komisije, Mađarska ne poštuje odredbe koje se odnose na miješanje u rad novinara i medijskih kuća, ograničavanje njihovih ekonomskih aktivnosti i uređivačke slobode – navodi se.
Nadalje, Komisija smatra da mađarski zakon ne pruža adekvatnu zaštitu novinarskih izvora i povjerljive komunikacije, niti efikasnu sudsku zaštitu kada se ta prava povrijede. Mađarska također ne ispunjava zahtjeve koji se odnose na javne medijske servise, transparentnost vlasništva nad medijima, procjenu koncentracije na medijskom tržištu i raspodjelu državnog oglašavanja.
EFJ, kao i akademski stručnjaci poput Kati Cseres i Ane-Caterine Ciusca, više su puta ukazivali na ova kršenja, uključujući nedavnu kupovinu najčitanijeg mađarskog tabloida Blikk od strane provladine medijske grupacije, kao i dugotrajnu klimu političkog uznemiravanja i demonizacije nezavisnih novinara u toj zemlji.
EFJ navodi da Evropska komisija treba pokrenuti sličan postupak zbog povrede prava i protiv Litvanije, koja je u parlamentarnim glasanjem očigledno prekršila odredbe EMFA-e namijenjene zaštiti nezavisnosti javnih emitera.
Naime, litvanski zastupnici su usvojili prvo čitanje amandmana koji bi olakšao smjenu čelnika nacionalnog javnog emitera LRT, što predstavlja prijetnju medijskoj nezavisnosti. Za prijedlog zakona glasalo je 76 zastupnika, protiv je bilo 50, dok nije bilo suzdržanih.
– Ova politizacija LRT-a u potpunosti je suprotna odredbama i duhu EMFA-e. Riječ je o provokaciji prema EU. Posebno osuđujemo stav ministrice kulture, koja je odbila sazvati Medijsko vijeće uspostavljeno kako bi se o pitanjima vezanim za medije konsultirala reprezentativna tijela struke – kazala je predsjednica EFJ-a Maja Sever.
Ističe da je ovakav nedostatak transparentnosti dokaz namjere da se preuzme politička kontrola nad LRT-om, uprkos činjenici da je ovaj kanal do sada smatran jednim od najnezavisnijih u Evropi, što potvrđuju i rezultati istraživanja Media Pluralism Monitora.
– Ono što se dešava u Litvaniji je alarmantno: ako Evropska komisija ne reagira odlučno, druge zemlje će slijediti represivnu politiku litvanskih vlasti – zaključila je.
Izvor: EFJ / Analiziraj.ba
